Matrescence - Khủng hoảng làm mẹ
Mình có một đứa bạn thân, chơi thân từ hồi cấp 2, lên cấp 3, rồi đại học, tụi mình vẫn thân. Cho đến khi tụi mình bắt đầu lấy chồng, sinh con, mình thì chuyển vào Sài Gòn, hai đứa bận rộn với cuộc sống riêng, không còn ríu rít buôn chuyện với nhau nhiều như trước nữa.
Nhưng kỳ lạ thay, mỗi lần hai đứa bước vào một giai đoạn “chuyển tiếp” nào đó của cuộc đời, kiểu gì thời điểm của tụi mình cũng lại same same nhau. Thế là sẽ có khoảng vài ngày, hai đứa lại nói chuyện với nhau thật nhiều. Có những câu chuyện “sến sẩm” y như hồi còn đi học, có những câu chuyện sâu sắc, muôn vị nhân sinh, có những câu chuyện khiến mình ước gì mình và bạn được ở chung một thành phố, để có thể hiện diện nhau ngay trong khoảnh khắc đó.
Rồi sau khi cả hai đứa đã vượt qua được “bài thi” của vũ trụ ở thời điểm đó, thì lại “ai về nhà nấy”. Vậy mà vẫn cứ tiếp tục thân nhau.
Một ngày, khi nghĩ về mình, nghĩ về bạn, nghĩ về chúng mình, nghĩ về những câu chuyện của hai bạn trẻ – nay đã là hai người phụ nữ “trưởng thành” – tự nhiên mình nghĩ đến một từ: Matrescence.
Đây là một thuật ngữ mà gần đây, trong lúc tìm tư liệu để làm nội dung cho page, mình mới biết đến. Matrescence được dùng để gọi tên quá trình một người phụ nữ trở thành một người mẹ – không chỉ là việc sinh ra một đứa trẻ, mà là cả một quá trình chuyển đổi rất lớn về thể chất, tâm lý, cảm xúc, các mối quan hệ và cả cách một người nhìn nhận về chính mình.
Lucy Jones - tác giả cuốn sách Matrescence, đã so sánh quá trình này với một giai đoạn mà có lẽ chúng ta quen thuộc hơn rất nhiều: tuổi dậy thì. Bởi cũng giống như tuổi dậy thì, trở thành mẹ là một giai đoạn chuyển tiếp rất lớn. Có quá nhiều thay đổi xảy ra cùng một lúc, nhiều thứ mình không hề được chuẩn bị trước, và đôi khi chính mình cũng không nhận ra mình đang trở thành một con người khác. Vậy nhưng, giai đoạn này có vẻ như đã bị bỏ quên, mà không được quan tâm nhiều như giai đoạn tuổi dậy thì.
Khi đọc sách, nghĩ đến những gì mình đã trải qua trong quá trình nuôi con, nghĩ đến những câu chuyện mình nhìn thấy ở những người mẹ khác, thì mình muốn gọi Matrescence là “Khủng hoảng làm mẹ.”
Vì sao? Vì mình đang là mẹ của một em bé 2 tuổi, mình đã và đang trải qua cùng con giai đoạn khủng hoảng ngủ 4 tháng, khủng hoảng ngủ 7-9 tháng, khủng hoảng tuổi lên 1, khủng hoảng tuổi lên 2, và sắp tới là khủng hoảng tuổi lên 3, rồi xa hơn nữa là khủng hoảng tuổi dậy thì… Quá nhiều sự khủng hoảng mà mình đã, đang, sẽ đồng hành cùng con.
Bạn thân mình, có một bé vừa vào lớp 1, một bé 1 tuổi. Bạn trải qua những sự khủng hoảng kia trước mình, và đối diện với những khủng hoảng khác như khi con vào lớp 1, chọn trường, chọn lớp cho con…
Mình thấy không chỉ con, mà chính chúng mình - những người mẹ cũng đang bước vào những đợt khủng hoảng cùng con. Bởi mỗi lần con bước vào một giai đoạn mới, không chỉ con phải thích nghi với những thay đổi của chính mình. Mẹ cũng phải thay đổi theo.
Con ngủ không còn như trước, mẹ bối rối không hiểu con có khó chịu ở đâu, tìm cách để có thể giúp con ngon giấc.
Con bắt đầu có những nhu cầu mới, những cảm xúc mới, những phản ứng mới, mẹ lại phải học cách hiểu một đứa trẻ đang lớn lên.
Con bắt đầu muốn tự lập, mẹ phải học cách buông bớt.
Con bước vào những môi trường mới, mẹ lại có những nỗi lo mới.
Và bên cạnh tất cả những “khủng hoảng” có tên ấy, còn có rất nhiều thứ chẳng biết gọi tên là gì. Là những ngày mình tự hỏi không biết mình đang làm mẹ đúng hay sai. Là những lúc thấy mình thay đổi quá nhiều mà chẳng kịp nhận ra mình đã trở thành một người khác từ lúc nào. Là những mâu thuẫn giữa việc muốn dành tất cả cho con và việc muốn giữ lại một phần đời sống cho chính mình. Là những mối quan hệ thay đổi sau khi mình có con. Là cơ thể thay đổi. Là công việc thay đổi. Là cách mình nhìn về bản thân, về gia đình, về tình yêu, về cuộc sống... cũng thay đổi.
Con cứ lớn lên qua hết giai đoạn này đến giai đoạn khác. Và mình cũng vậy.
Nên có lẽ, “khủng hoảng làm mẹ” không phải chỉ là một cơn khủng hoảng duy nhất. Nó là tất cả những lần mình phải thay đổi cùng với con, những lần mình phải học lại cách làm mẹ, những lần mình phải từ bỏ một phiên bản cũ của mình để bước sang một phiên bản khác. Nó đã bắt đầu từ lúc con còn ở trong bụng mẹ, và có lẽ không có điểm kết thúc.
#thươngthương #ThươngThủThỉ
